BI-RADS là hệ thống phân loại chuẩn quốc tế giúp bác sĩ đánh giá nguy cơ ung thư vú dựa trên kết quả siêu âm vú, nhũ ảnh (mammography), MRI vú. Bài viết này giải thích BI-RADS là gì, ý nghĩa từng mức BI-RADS, và cách đọc – hiểu kết quả siêu âm/nhũ ảnh vú để người bệnh chủ động theo dõi sức khỏe.
BI-RADS là gì?
BI-RADS (Breast Imaging Reporting and Data System) là hệ thống do Hiệp hội X-quang Hoa Kỳ (ACR) xây dựng, nhằm:
- Chuẩn hóa cách báo cáo hình ảnh vú
- Đánh giá nguy cơ ác tính
- Đề xuất hướng xử trí tiếp theo
BI-RADS áp dụng cho:
- Nhũ ảnh vú (Mammography)
- Siêu âm vú
- MRI vú
Ý nghĩa các mức BI-RADS (0 – 6)
BI-RADS 0 – Chưa đủ thông tin
- Ý nghĩa: Cần làm thêm thăm dò (chụp bổ sung, siêu âm, MRI)
- Nguy cơ ung thư: Chưa đánh giá được
- Xử trí: Hẹn khám lại để hoàn tất đánh giá
BI-RADS 1 – Bình thường
- Ý nghĩa: Không phát hiện tổn thương
- Nguy cơ ung thư: ~0%
- Xử trí: Tầm soát định kỳ hằng năm
BI-RADS 2 – Tổn thương lành tính
- Ý nghĩa: Nang vú, u xơ tuyến, vôi hóa lành tính…
- Nguy cơ ung thư: ~0%
- Xử trí: Theo dõi định kỳ
BI-RADS 3 – Khả năng lành tính cao
- Ý nghĩa: Tổn thương nghi lành tính
- Nguy cơ ung thư: < 2%
- Xử trí: Theo dõi 6 tháng/lần trong 2 năm
BI-RADS 4 – Nghi ngờ ác tính
- Nguy cơ ung thư: 2–95%
- Chia nhỏ:
- 4A: Nguy cơ thấp (2–10%)
- 4B: Nguy cơ trung bình (10–50%)
- 4C: Nguy cơ cao (50–95%)
- Xử trí: Sinh thiết
BI-RADS 5 – Rất nghi ngờ ác tính
- Nguy cơ ung thư: > 95%
- Xử trí: Sinh thiết và điều trị chuyên sâu
BI-RADS 6 – Đã xác định ung thư
- Ý nghĩa: Đã có kết quả sinh thiết xác nhận ác tính
- Xử trí: Lập kế hoạch điều trị
Cách đọc kết quả siêu âm vú theo BI-RADS
Ví dụ: Kết quả ghi “BI-RADS 2”
→ U xơ tuyến hoặc nang vú lành tính, không phải ung thư
Ví dụ: “Khối đặc BI-RADS 4A”
→ Nghi ngờ ác tính mức thấp → Cần sinh thiết
Các thuật ngữ thường gặp
- Khối đặc (Solid mass): Khối mô đặc, cần đánh giá kỹ
- Nang (Cyst): Thường lành tính
- Bờ không đều (Irregular margin): Dấu hiệu nghi ngờ ung thư
- Vôi hóa (Calcification): Một số dạng liên quan ung thư
Cách đọc kết quả nhũ ảnh (Mammography) theo BI-RADS
Nhũ ảnh giúp phát hiện:
- Khối u nhỏ chưa sờ thấy
- Vôi hóa vi thể – dấu hiệu sớm của ung thư vú
Ví dụ:
“Microcalcification cluster, BI-RADS 4C”
→ Vôi hóa vi thể nghi ác tính cao → Cần sinh thiết
Khi nào cần lo lắng với BI-RADS?
- BI-RADS 1–2: Không cần lo, chỉ theo dõi
- BI-RADS 3: Theo dõi sát
- BI-RADS 4–5: Cần sinh thiết sớm
Câu hỏi thường gặp về BI-RADS
BI-RADS 3 có phải ung thư không?
→ Không, nguy cơ < 2%, chủ yếu là lành tính
BI-RADS 4A có nguy hiểm không?
→ Nguy cơ thấp nhưng vẫn cần sinh thiết để chắc chắn
BI-RADS 5 có chữa được không?
→ Nếu phát hiện sớm, tỷ lệ điều trị khỏi rất cao
Từ khóa SEO gợi ý
- BI-RADS là gì
- BI-RADS 4A là gì
- BI-RADS 5 có nguy hiểm không
- Cách đọc kết quả siêu âm vú
- Cách đọc nhũ ảnh vú
- Phân loại BI-RADS
BI-RADS giúp chuẩn hóa đánh giá hình ảnh vú, hỗ trợ phát hiện sớm ung thư vú và quyết định xử trí phù hợp. Hiểu rõ BI-RADS giúp người bệnh chủ động – an tâm – điều trị kịp thời.
BS. Phạm Cao Thành – Khoa Ung Bướu
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn bác sĩ chuyên khoa.
